felsefe taşı

Hayatı Unutmak

Hayatı Unutmak
Mart 30
11:18 2023

Anadolu’da buğdayın yerini çimentonun; tutku dolu gelecek hayallerinin yerini de ‘hemen – şimdi’ nin aldığı günlerde, deprem sonrası yeniden yapılanmayı konuşuyoruz.
Akla ilk gelen inşaat, başımızı sokacak dam lazım, doğru.
Ama bir de yıkılan sosyal ve psikolojik doku var.
Kültür var, ekonomik hayat var, onları nasıl ayağa kaldıracağız?
Birincisi, planlama mantığının bütüncül ele alınması lazım.
Dam ayrı, hayat ayrı dedin mi, çimento mikserine düşersin.
Bu ‘bütüncül’ sözü iş lafa gelince güzel de, uygulamada şişiyor.
Nasıl olacak?
Örneğin, Antakya için çalışıyoruz.
Orayı, bölge olarak ayakta tutan değerler vardır; öncelikle bu değerlerin, bazı kriterler üzerinden tanımlanması lazım.
Antakya’yı, soyut ve somut değerler olarak özgün, tipik, eşsiz kılanlar nelerdi?
Kentin ruhu var, ruhu… O ruhu tanımlamak lazım.
Bu değerlerin geçmişteki ritimleri (zaman ve mekanla birlikte ilerleme halleri, üretim/tüketim, vb.) ile depremin etkisi sonucunda ritmin değişim öngörüsü ve bu öngörüye göre telafi planlarının işleme ihtimalleri.
Sonra, planlama aşamasında mikro ölçeğe girilmeli, iğne oyası gibi, detay detay işlenmeli. Diyelim ki, vatandaş Antakya Uzun Çarşı’da kiraladığı bir dükkânda sabun ve yağ satıyor, üreticiler de Defne’de küçük işletmeler.
Dükkân yıkılmış, ama sahibi İstanbul’da yaşıyor… Mağduriyetin önlenme aşamasında muhatap kim olacak? Kanun burada mülk sahibini gösterir, oysa ortada, yıllardır oradaki dokuyu ayakta tutan kiracı/kullanıcı vardır. Onun hayata geri dönüşü ve o ruhu canlandırmadaki rolü nasıl sağlanacak?
Ya inanç eksenleri? Ya yaşlıların ve engellilerin durumu?
Ya küçük üreticiler?
Bu gibi detaylar sosyal dokunun inşası için çok önemlidir.
Diyelim ki, Maraş’ın köylerindeyiz. Kırsal alanda vatandaşın evi sağlam, ama ahır çökmüş, hayvanlar gitmiş. O arazi ve iklim koşulunda bir ev için hayvanın değeri büyük.
Büyük de ne?
O evdeki kadınlar için ne? Erkekler için ne? Çocuklar için ne?
Adama sorarsın “bize ahır desteği vermeyin kardeşim, para verin buradan gidelim, İzmir’e gidelim, güvenlikçi olurum, hanım da gündelikçi olur” der; kadına, çocuğa soran var mı?
Evdeki engellilerin durumu ne olacak?
Yaşam ve geçim koşullarının yeniden inşası çok riskli ve zor iştir. Mahalle mahalle değil, hane hane de değil, birey birey çalışmak gerekir.
Mesele, ‘hemen – şimdi’ binayı inşa etmekle bitmiyor, hayatı restore etmek gerek. Kent dediğin, hayatın kendini var etmesine, kendini üretebilmesine fırsatlar sunmalı, oradaki var oluşu ayakta tutup, anlamlı kılan ruh olmalıdır.
Anadolu evinin parçası olan ‘hayat’ı unuttu, çimentoyla inşa edilene hayat denilme gibi bir yanılgı içindeyiz. Umarım bu defa, hep birlikte, bir akılcı çözümü üretiriz.
Zor ama şart.

447 kez okundu
Paylaş

İlginizi Çekebilir

  • Atatürk’ün dahice fikirlerinden bir tanesi daha…Atatürk’ün dahice fikirlerinden bir tanesi daha… Bir kitabı yarım asır fark ile ikinci kez okuyorum: o zamanlar hangi konulara önem vermişim, şimdi neye dikkat ediyorum; onu tartıyorum.. Kitabın ismi: Jacques Benoit-Méchin’in […]
  • Atatürk’ün dahice fikirlerinden bir tanesi daha…Atatürk’ün dahice fikirlerinden bir tanesi daha… Bir kitabı yarım asır fark ile ikinci kez okuyorum: o zamanlar hangi konulara önem vermişim, şimdi neye dikkat ediyorum; onu tartıyorum.. Kitabın ismi: Jacques Benoit-Méchin’in […]
  • Hale etkisi gözünü kamaştırırsaHale etkisi gözünü kamaştırırsa Hale etkisi (Halo effect) dış görünümden etkilenerek, gerçekte var olmayan pek çok olumlu özelliğin de o kişiye atfedilmesiyle içine düşülen yanılsamaya deniliyor. Dikkatin yöneldiği bir […]
  • İçinden Mutfak Fışkıran Şehir: İstanbulİçinden Mutfak Fışkıran Şehir: İstanbul İstanbul, kimilerine göre dünyanın en güzel kentlerinden, kimilerine göre 'en güzeli'… Silüeti, tarihi ve mistik yapısı, içinde barınan kültürel zenginliği ve sorunları bir yana 'karnınız […]

Sosyal Medyada Takip Edin

Üye Olun

Yazarlar

Kategoriler

Takvim

Temmuz 2024
P S Ç P C C P
« May    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Arşivler