felsefe taşı

Siyah Ayna Söyle Bana

Siyah Ayna Söyle Bana
Haziran 12
06:49 2019

Gerçekten ne istiyorsun? Bugün kendine dert olarak gördüğün ufak tefek şeyler topyekun ortadan kalktığında bak bakalım dünya ne kadar cennet, ne kadar cehennem?

Dijital Kültür ve Yapay Zeka Konferansı serisinin bu ayki sekizinci oturumunda konu Black Mirror (Siyah Ayna) dizisi idi. Prof. Dr. Cem Say ile birlikte bu dizide dikkat çeken teknolojileri ve bunların gerçekleşme olasılıkları üzerinde ahkam kestik. Dizi 2011’den beri gösterimde. Dört sezonda 19 bölüm çekilmiş. Diğer dizilerden farkı ise her bölümün müstakil bir konuyu ele alıyor olması. Devamlılık yok. Her bölümün senaryosu, oyuncu kadrosu, zamanı, mekanı, her şeyi farklı.

Adında ayna var ya; izleyenlere ilginç bir ayna tutup düşündürmesi de kaçınılmaz. Diyelim ki bireylerin birbirine göstermesi gereken saygı konusunda asgari bir müşterek var. Örneğin kimse kırmızı ışıkta geçmesin, yerlere tükürmesin, metroda yayılarak oturmasın, boşanmak isteyen karısına hayatı zindan etmesin, çocukları taciz etmesin vs. Peki bütün bunların belli bir değerlendirme sistemi tarafından puanlandığı ve bireylerin birbirinin hakemliğini yaptığı bir toplumsal yaşamı kabul eder miydiniz? Diyelim ki o gün burnunuzdan soluyorsunuz ve asansöre bindiğinizde kimseye gülücükler dağıtarak günaydın diyecek haliniz yok. Sonuç? Asansördekiler derhan size kötü bir puan veriyor. Genel puanınız düşüyor. Puan deyip geçmemek gerek. Belli bir barajın altına inerse uçak bileti almanız, kamu hizmetlerinden yararlanmanız bile engellenebilir.

Peki diyelim ki şöyle bir teknoloji var. Gördüğünüz, duyduğunuz her şey size ait bir diske kaydediliyor. Ona bir tek siz erişebilirsiniz. Arzu ederseniz ekrana yansıtarak başkalarına da gösterebilirsiniz. İster miydiniz? Eh pek sorun görünmüyor. Ama bir şeyin altını yeniden çizmek gerek: İstisnasız gördüğünüz, duyduğunuz her şey kayıt edilecek. Diyelim ki evlisiniz ve bir kaçamak yaptınız. Ya da öğrencisiniz ve sınavdan kopya çektiniz. Unutmanın hala kötü bir şey olduğunu iddia edebilir misiniz?

Bölümlerdeki ilginç özelliklerden bir tanesi de sunulan teknoloji ile toplumsal yaşamın aynı hızda ilerlememiş olması. Yani yukarıdaki türden teknolojiler var, olayların geçtiği toplum da bireyler de daha bu teknolojilere tam adapte olamamışlar. Hem bu teknolojileri kullanıyorlar hem de onun aracılığıyla yakayı ele verecekleri defoları var. Kimi bölümlerde sunulan teknolojiler ise bir tür “sonradan çıkma”. Yani nahoş şeylerin yapıldığı zamanlarda olmayan ama sonradan çıkıp o nahoş şeyleri yeri geldiğinde ortaya çıkarak teknolojiler. Bu özellikler dizinin uzak bir gelecekte değil, belki de bir kaç on yıl sonrasının olası bir toplumunda geçeceğine işaret ediyor. Bir başka ifadeyle dijital uçurumun gelecek on yıllarda ne denli derinleşeceğine. Hem de bugünün yaşlı kuşaklarının sahneden çekildikleri bir dönemde. O nedenle bugünün dijital yerlileri de kendilerini pek güvende hissetmemeli. Z kuşağının ardından gelecek Alfa Kuşağı zamanında belki de öyle bir yaşam olacak ki önce Y sonra Z kuşağı bile tarihi-geçmiş-ürün statüsüne düşecek!

Black Mirror izleyenlerine aslında şu tür sorular soruyor: Gerçekten ne istiyorsun? Bugün kendine dert olarak gördüğün ufak tefek şeyler topyekun ortadan kalktığında bak bakalım dünya ne kadar cennet, ne kadar cehennem? Bu tabii bireyi itaatkar olmaya, mevcut koşulları fazla eleştirmemeye, “beterin beteri var” dedirtmeye götürür diye eleştirilebilir. Tamam ama ilk soru hala geçerli: Gerçekten ne istiyoruz? Belki de ayna o nedenle siyah!

264 kez okundu
Paylaş

İlginizi Çekebilir

  • İhtiyarlara Yer Yok!İhtiyarlara Yer Yok! İnternetin yararlı olduğunu da unutmamalı. Ondan sadece eğlence amacıyla istifade edenler için zor olsa da. Doğrusu internetin yararlı bir araç olduğunun giderek unutulması düşündürücü. […]
  • Sen Ne Yapıyordun?Sen Ne Yapıyordun? Teknoloji destekli ilerleme insan zekasını geriletiyor mu? Peki dümene yapay zeka geçtiğinde tablo nasıl dönüşecek? Teknoloji insan zekasını geriletiyor mu? Bilimsel bir araştırmaya […]
  • Sinestezik AlgıSinestezik Algı Renkleri duymak, sesleri görmek Bir sinestezik olarak Türkçe kaleme alınmış bu derece kapsamlı bir makaleye rastlamanın insanda uyandırabileceği heyecanı ifade etmem mümkün değil. […]
  • Paradigma Değişimi / KaymasıParadigma Değişimi / Kayması BAKIŞ AÇINIZI DEĞİŞTİRMEK Belirli bir konuda zihinlerdeki algıların değişmesidir.. Paradigm Shift ,sorgulanması bile abes kaçan kuralların alaşağı edilmesi durumu anlamına […]

Sosyal Medyada Takip Edin

Üye Olun

Yazarlar

Kategoriler

Takvim

Ekim 2019
P S Ç P C C P
« Eyl    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031