felsefe taşı

Gençlere ve Yaş Alanlara Bilgelerden 2 Ders

Gençlere ve Yaş Alanlara Bilgelerden 2 Ders
Haziran 08
15:44 2018

İş dünyasında, son dönemde, jenarasyonel farklardan o kadar çok bahsediliyor ki; binlerce yıldır var olan bu konunun yeni bir keşif olduğunu sananlar bile olabilir. Doğduğumuz yıllar, cinsiyetlerimiz, etnik kökenimiz, aldığımız eğitim, hatta sağlığımız, fiziksel durumlarımız bile, birbirimizden farklı olmamıza yol açıyor. Hayatı algılayışımız, motivasyonlarımız, değerlerimiz; çeşit çeşit… Önemli olan farklılıklarımızı koruyarak, hep birlikte yaşamanın bir yolunu bulabilmek; anlaşarak, büyüyebilmek. Becerebildik mi? Çok küçük bir azınlığımız dışında, benim cevabım ”hayır” olurdu.

”Herkes aklını pazara çıkarmış, yine kendi aklını almış.”
diye güzel bir atasözümüz vardır. İnsanların kendilerini diğerlerinden üstün gördüğüne, en çok kendi düşüncelerini beğendiğine dem vurur. Öyledir de. Ancak bu benmerkezcilik, gelişmeyi durdurur. Bundan dolayı geçmiş dönemlerde ustaların, öğrencilerinde aradığı öncelikli niteliklerden birisi, açık olmalarıymış: Yeni düşüncelere, fikirlere, insanlara… Kendine, kendi fikirlerine aşık insanlara kapı açılmaz, inatçılık hoş görülmezmiş. 40 yaşının üstündeki talipleri kabul etmeyenler varmış. Kişiliğin oturmuş olması, kendi fikirlerine inatla tutunması ve o kişiyi değiştirip, dönüştürmenin zor olmasından dolayı. Bu ayrımcılığa girer mi? Evet, bence girer. Çünkü 40 yaş üstündekilerinin de dönüşme potansiyeli vardır, gençlerdeki kadar hızlı olmasa bile.

Bir başka seçim kriteri de, taliplerin iradeleriymiş. Hazzı ne kadar erteleyebiliyor, amacına ulaşabilmek için diğer istek ve hırslarından vazgeçebiliyor mu? Bu kadim Mısır medeniyetinde, bilgeliğe talip olanların, türlü sınavlardan geçmek için ölümü göze almaları anlamına gelirmiş. Çünkü inisiye olmak amacıyla tapınağa adım atan, iradesinin en zorlu şekilde sınanacağı adaylara, eğer başaramazlarsa, artık geri dönüş hakkı tanınmazmış.

Eski Yunan’da da, örneğin Sokrates öğrencilerini en sportmenler arasından seçermiş. Kimin sporla bedenini en mükemmel hale getirebildiğine ve disiplinine bakarmış. Bu da fiziksel ayrımcılığa mı giriyor? Evet. Şişman birisi Sokrates’in öğrencisi olamaz mıydı, yani? Ne büyük haksızlık! Çabuk sonuca da varmamak lazım. Spor, gençlerin zora gelebildiklerini gösteren bir metafor.

Günümüzde nörobilimin gelişimiyle, ustaların eskiden, belki de deneyimsel yöntemlerle öğrendikleri bazı bilgilerin arka planına ışık tutabiliyoruz. Hazzı erteleme, beynin ön lob diye adlandırılan bölgesinin aktif olduğunu gösteriyor. Bu da sadece güdüsel davranmadıkları; akıl, mantık ve vicdanlarıyla, daha doğru karar verebildikleri anlamına geliyor.

1960’lı yıllarda, Stanford Üniversitesi’nden Walter Mischel’ın uyguladığı marshmallow deneyi bize önemli bulgular sunuyor. Dört-beş yaşlarındaki çocukların önlerine, bir tane marshmallow konulur ve eğer yemezlerse, 20 dakika sonra ikincisini alacakları söylenir. Bazıları dayanamayıp yer, bazıları da sabreder. Test burada sona ermez. Katılımcıların, ilerleyen yıllarda, hayatları takip edilir ve sabredenlerin daha başarılı oldukları tespit edilir.

”Bugünün gençleri lüksten hoşlanıyor. Kötü davranışlar benimsiyor, olumsuz tutumlar kazanıyor. Beden eğitimi ve sporla ilgileneceklerine boş sözlerle zaman geçiriyorlar. Öğretmenleri önünde bacak bacak üstüne atıp, bildiklerini okuyorlar. Misafirin önünde gelişigüzel konuşuyorlar. Yaşlılara saygı göstermiyorlar. Onlar odaya gelince yerlerinden kalkmıyorlar. Sofrada güzel yemekleri kapışıyorlar, çok yiyip içiyorlar.”
diyordu Sokrates, günümüzden yaklaşık 2500 yıl önce. Yine de gençlerden umudunu hiç kesmedi ve onların uğruna hayatını vermekten çekinmedi. Tanrıya inançlarını sarsarak, gençleri zehirlemek suçundan ötürü, Baldıran zehirini içerek, ölüme mahkum edildi büyük Sokrates.

Günümüzde çoğu yetişkin, gençlerle ilgili çok dertli. Özellikle de iş dünyasında. Kendilerinin üstlerine davrandığı gibi, saygılı, bir denileni iki etmeyen, çıt çıkarmayan, itaatkar kişiler göremiyorlar karşılarında. Yani pazarda aradıkları yine kendi akılları, onu bulamıyorlar.

Gençler de, yaşlılardan şikayetçi… Birbirinden razı olan çok az özetle.

Bu sorunu nasıl çözebiliriz diye düşündüğümde Sokrates’i hatırladım. Belli ki benzer sorunlar binlerce yıldır var. Ancak Sokrates pes etmemiş, gençleri gözden çıkarmamış. Sözünü herkese söylemiş ancak öğrencisi olarak seçtikleri disiplinli, zora gelebilen ve yeniliklere açık olanlarmış. Onlarla daha yakın, birebir çalışmış. Bildiklerini de didaktik bir biçimde aktarmak yerine, sürekli sorular sorarak, öğrencilerini sorgulamaya, cevapları bulmaya yönlendirmiş.

– Değerli yaş alanlar,

Karşınızdakinden koşulsuz itaat beklemenin, sadece siz üstlerinize saygılı olduğunuz için doğal hakkınız olduğunu düşünmeyi bırakmaya ne dersiniz?

Bunun için onlarda güçlü bir arzu, hatta hayranlık uyandırmalısınız. Yani kendinizi, şirketinizi bir çekim merkezi haline getirmelisiniz ki; talipler sıraya dizilsin, türlü sınavlara tabii tutulmayı, zora koşulmayı göze alabilsinler. Sizinle birlikte geçirecekleri deneyimin kendilerini büyüteceğine ve bunu başka hiç bir kurumda, başka hiç bir yöneticiyle yapamayacaklarına emin olsunlar.

– Sevgili gençler,

Çok değerlisiniz, bir eşiniz ve benzeriniz yok, biricik ve çok özelsiniz. Ancak iş dünyasında kimse ebeveyniniz, hizmetkarınız, sizi geliştirmekle, mutlu etmekle, istediğinizi hemen vermekle yükümlü insanlar değil. Müdürünüz başka bir dünyadan gibi olabilir, sizi anladığını düşünebilirsiniz. Yetenekleriniz ve kapasitenize göre, sizi basit işlerle meşgul edebilir. Ancak unutmayın, o da sizi tanımıyor. Kendinizi göstermek, güven kazanmak ve ön lobunuzu geliştirmek için, bu işleri birer fırsat olarak görebilirsiniz. Geçmiş dönemde taliplerin geçtiği zorlu sınavları hatırlayın. Vazgeçenler ilerleyemedi, sabredenler amaçlarına ulaştı.

517 kez okundu
Paylaş

İlginizi Çekebilir

  • Ölmeden Önce Yapılacaklar ListesiÖlmeden Önce Yapılacaklar Listesi “Ölmeden önce yapılacaklar” listeniz oldu mu hiç? Hiç öz benliğinizle yüzleşip, içinizde kalanları kendinize itiraf edebildiniz mi peki? O cesareti bulabildiniz mi hiç […]
  • Kedersizliğin Derinlerinde!Kedersizliğin Derinlerinde! Istanbul'a gideceğim, Ankara Esenboğa Havaalanında uçuş tarifelerini gösteren ekranda biniş kapıma bakıyorum. İki temiz yüzlü (sakalsız yani) ve kedersiz delikanlı yaklaştı, Antep uçağına […]
  • Dijital Çağda Görgü Kurallarının Kaybolduğunu mu Sandınız?Dijital Çağda Görgü Kurallarının Kaybolduğunu mu Sandınız? Japonya’nın en büyük kılıç ustalarından kabul edilen Miyamoto Musashi’nin yazdığı Beş Çember Kitabı günümüzde de stratejiyi öğrenmek isteyenler için bir rehber niteliği taşıyor. Miyamoto […]
  • Hayatın çakıltaşları – KorkularHayatın çakıltaşları – Korkular Korkularla büyüdüm, korkularımla büyüyorum. Her geçen gün daha bir sarıyorum büyütüyorum o korkularımı. Bazen bir yenisini ekliyorum bazen eskilerini şekillendirip yepyeni şekillere […]

Sosyal Medyada Takip Edin

Üye Olun

Yazarlar

Kategoriler

Takvim

Ekim 2018
P S Ç P C C P
« Eyl    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Arşivler