felsefe taşı

Ben Mehmed Siyah Kalem, İnsanlar ve Cinlerin Ustası

Ben Mehmed Siyah Kalem, İnsanlar ve Cinlerin Ustası
Temmuz 24
11:07 2017

Mehmed Siyah Kalem

Tarihteki en gizemli şahsiyetlerden biri; hakkında hiçbir bilgi yok. Elimizde sadece çizim ve resimleri var.

Genel kabul; resimlerinin 1300 – 1500 yılları arasındaki dönemde yapıldığıdır.

Çoğu kez olduğu gibi yine yabancı araştırmacılar sayesinde gün yüzüne çıkar:

1910 yılında, Topkapı Sarayı Müzesi Hazine Kitaplığı’nda birbirleriyle ilgili görülen dört albüm keşfedilir ve aynı yıl Münih Sergisi’nde Max van Berchem’in girişimiyle sergilenir.

Tahsin Öz (1887 – 1973) Cumhuriyet dönemi müzecilerinin ilki; 1924 yılında Topkapı Sarayı Müzesi müdürlüğü görevine getirildiğinde, Münih’te sergilenen ve Muhammed Siyah Kalem’e atfedilen albümlerden özellikle 2153 numaralı albümü – içinde Fatih Sultan Mehmet’in portrelerinin bulunması sebebiyle- “Fatih Albümü” olarak nitelendirir.

1954 yılında Mazhar Şevket İpşiroğlu ile Sabahattin Eyuboğlu “Fatih Albümüne Bir Bakış” adlı eserlerini yayınlayarak; Siyah Kalem macerasını resmen başlatmış olurlar. Başta İpşiroğlu Siyah Kalem’in eserlerini Fatih dönemi dünya görüşüne bağdaştırsa da daha sonraları bu tezinden uzaklaşarak sanatçıyı 14-15. yüzyıl Türkistan ve Maveraünnehir kültür sahası içinde yorumlar.

Dikkat ettiyseniz yazımın başında geçen “Mehmet” sergideki adıyla oldu “Muhammed”…

Bunun nedeni, çizim ve resimlerin kenarına, orasına-burasına düşülen notta; “Kâr-ı Üstad Muhammed Siyah Kalem” (Üstad Mehmet Siyah Kalem’in işi) yazılmış olmasıdır…

(‘Kâr’ kelimesi Farsca’da iş-güç demektir; bu notu da ayrıca düşelim.)

Şimdi bu “üstad” meselesi de başka enteresan bir konu; Doğu geleneğinde, sanatçının kendisini “üstad” diye tanımlaması sıradışı bir durum…

Gazeteci yazar Yaşar İliksiz, “Konstantin’in Sırrı” romanında; Mehmet Siyah Kalem’in; Fatih Sultan Mehmed olduğunu savunur…

Bu, bana John Underwood’un “Şeytan ve Şair” romanını anımsattı:

Kitabın konusu; 1891 yılında yayımlanan:

“Francis Bacon, poet, prophet, philosopher, versus phantom Captain Shakespeare the Rosicrucian mask”tan esinlenmedir.

İddia şu: “Shakespeare diye biri yok; Shakespeare esasen Francis Bacon’un mahlasıdır.”

(Mahlas; bazı yazarların kullandığı takma ad.)

İddiaya mesnet teşkil eden argümanların en önemlisi ise şu:

“Shakespeare’ra dair birinci dereceden çok az belgenin var olması. Olanlar da Shakespeare’ın, Shakespeare olduğunu kanıtlayacak düzeyde değil.”

Ek bilgi olarak: Haluk Bilginer ve Beyazıt Öztürk’ün “Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?” filminde de Mehmet Siyah Kalem’in çizimleri kullanılmıştır.

Mehmet Siyah Kalem’le tanışmam; ilköğrenim çağımda başlayan filateli merakım sayesindedir: tabii aradan geçen uzun yıllarda kopukluklar yaşadım… 15 yıl önce “arayı kapamak” adına araştırma yaparken 1987 yılında Mehmet Siyah Kalem’in çizimleri anısına çıkarılan pullara rastladım…

Kaynakça:

– Ekrem Isın, “Şölen ve Büyü, Mehmed Siyah kalem’in gizemli dünyası”,

– Ben Mehmed Siyah Kalem, İnsanlar ve Cinlerin Ustası, YKY.- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Danısman: Ekrem Isın, Editör: Mine Haydaroğlu, İstanbul Mart 2006, s. 9

– Sait Aykut, “Siyah Kalem’in Cinlerini Dönemin En Yaygın Cin Bilim Kitaplarında Aramak”, Sanat Dünyamız, Üç Aylık Kültür ve Sanat Dergisi, Sayı 93, Güz 2004, ISSN 1300-2740, s.30

– Mahzar Ş. İpsiroğlu, Bozkır Rüzgârı Siyah Kalem, YKY, İstanbul, Eylül 2004, s.58

– Yörükan (Karamağaralı), Beyhan; “Topkapı Sarayı Müzesi’nde Bulunan Albümlerdeki Rulolar”, İstanbul Ünv. Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Yıllığı, 1964–1965

Şeytan ve şair

Konstantin’in Sırrı

Dünyanın En Esrarengiz Ressamı

3.262 kez okundu
Paylaş

İlginizi Çekebilir

  • Petra ve Ölü DenizPetra ve Ölü Deniz Petra Dünyanın yeni yedi harikasından biri olan Petra hakikaten görülmeye değer. Harabelere inmek için jeolojik devirlerde oluşmuş olan 2 km’ lik bir fay hattını yürümeniz gerekiyor […]
  • SonSon “Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu... İnsanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu.” Pir Sultan Abdal Bilimsel çalışmalar gezegenimiz dünyanın da bir sonunun olacağını […]
  • Mustafa KemalMustafa Kemal Bir lideri büyük yapan sadece onun yönetici vasıfları değil, bilgeliğidir. Nitekim Roma İmparatorluğunu Roma yapan büyük beş imparatorun ortak özelliği her birinin bilgeliğidir. Bu […]
  • Mavi Seven ErkeklerMavi Seven Erkekler "Yıldızlı bir gökyüzünü resimlemek için, kuşkusuz siyah bir zeminin üzerine beyaz noktalar koymak yetmiyor." Vincent van Gogh Oliver Stone'nun Rusya Devlet Başkanı Putin'le yaptığı […]

Sosyal Medyada Takip Edin

Üye Olun

Yazarlar

Kategoriler

Takvim

Aralık 2019
P S Ç P C C P
« Kas    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031