felsefe taşı

Holistik Bakış

Holistik Bakış
Aralık 08
12:36 2015

Eskiden müzelerin deposunda değerli sanat eserleri saklanırdı (ve yıpranır, kaybedilir, yok olurdu) bugün de kamu kurumlarının dijital ortamlarında işlendiğinde işe yarayacak değerli veri. Holistik bakış önce veriye değer vermekle başlar.

Tarihe 68 Olayları olarak geçen ve ABD Kaliforniya ile Fransa’daki üniversitelerde başlayan öğrenci gösterileri döneminde öne çıkan başucu kitaplarından birisi de Herbert Marcuse’un “Tek Boyutlu İnsan”ı idi. Adının da çağrıştıracağı gibi kişinin çok boyutlu bir eleştirel düşünce zihnine, bakış açısına sahip olmasının öneminin altı çiziliyordu.

Yaklaşık elli yıl sonra bugün olaylara ve olgulara “çok boyutlu” ya da daha janjanlı bir ifade ile “holistik” bakmanın önemi yeniden vurgulanıyor. Bankacılıkta müşteriye verilen hizmetin “holistik” olması, müşterinin banka ile etkileşim kurduğu her kanal ya da mecranın diğerlerindeki etkileşimden de haberdar olması demektir (örn dün çağrı merkezini arayıp bir kredi başvurusu yaparken işiniz yarım kaldıysa bugün şubeye gidip işi kaldığınız yerden devam ettirebilirsiniz; şube personeli sizin yarım kalan sürecinizden bihaber çıkmaz).

Holistik yaklaşım modelini yeniden ve olası pek çok alanda uygulanabilir hale getiren şey ise aslında teknolojinin giderek daha çok veriyi yakalayabiliyor olması.

Yeri gelmişken “büyük veri” ifadesindeki semantik hatanın da altını çizmek gerek. Büyük veri ile uğraşan teknoloji firmaları, kavram dejenere olmasın diye bunu her dile getirişlerinde memnuniyetsizliklerini de ifade eder ancak bu ne yazık ki timsah gözyaşları; samimi değil. Çünkü “büyük veri” ifadesindeki temel hata ifade edilen şeyin “veri” değil “enformasyon” olmasıdır.

Veri, herhangi bir mecra olmadan kendi kendine var olabilen bilgi kırıntılarıdır. Bu bilgi kırıntıları herhangi bir ortamda kayıt edilmeye başlandığında (kağıt, disk ya da insan beyni) onun adı artık enformasyon olur. Bu kayıt altına alma sürecinde veride herhangi bir değişiklik olmasa bile. Örneğin her insanın bir yaşı vardır; ama Türkiye’deki vatandaşların yaş bilgilerinin saklı olduğu nüfus idaresi sistemindeki kayıtlar artık veri değil enformasyondur; çünkü kayıt altına alınmıştır; gerçeğin (veri) göstergebilimsel izdüşümü (enformasyon). O halde büyük veri değil, büyük enformasyon demek daha doğrudur.

Bu hatalı “büyük veri” ifadesinin işaret ettiği, kayıt altına alınmış verinin hacmi arttıkça, bunları belli bir mantığa göre işleyip sonuçlar üretme imkanları da artmaktadır. Bu da ilgili olay ya da olguya çok daha geniş bir açıdan bakma imkanlarını da beraberinde getirir. İşte holistik bakış!

Holistik bakış ilk etapta birbiri ile ilgili olmayan gündelik olaylarla ilgili yapılacak değerlendirmelerde işe yarayabileceği gibi çok daha büyük toplumsal, sosyo-kültürel ya da sosyo-ekonomik alanlarda tatbik edilebilir. Burada kritik olan şey bu veriyi işleyecek ve işe yarar sonuçlar üretecek modeller üretebilmektir.

Veri modellemesi son yıllarda işte bu nedenle giderek artan bir oranda aranan teknolojik beceri kümesi olarak öne çıkmaktadır. Veri orada bir şekilde depolanmakta, ancak bunun nasıl işleneceği konusunda kimsenin bir bilgisi yok.

Peki buna mukabil ne tür çözümler üretiliyor? Klasik “tecrübe” yöntemiyle üretilen. Bu budur, bu da şudur denerek baz alınan çözümler! Eskiden müzelerin deposunda değerli sanat eserleri saklanırdı (ve yıpranır, kaybedilir, yok olurdu) bugün de kamu kurumlarının dijital ortamlarında işlendiğinde işe yarayacak değerli veri. Holistik bakış önce veriye değer vermekle başlar.

3.110 kez okundu
Paylaş

İlginizi Çekebilir

  • Alpha Centauri YolculuğuAlpha Centauri Yolculuğu Mars’a bir saatte, Plüton’a günler mertebesinde ulaşabilecek nano boyutlarda bir “uyducuk” yapılabilirse 20 yılda Alpha Centauri’ye ulaşabilirmiş. Ortam müsaitse, geriye 2600 yılı gelmeden […]
  • Yelkenin BüyüsüYelkenin Büyüsü NEDEN HÂLÂ YELKENLİ KULLANIYORUZ? Bir yelkenli tekne, asla bir ulaşım aracı değildir. Artık değildir. Son yüz yılda, yani buharlı makinelerin hayatımıza girmeye başlamasıyla yelkenli […]
  • Osmanlı’yı Bizans Tekfurları mı kurdu?Osmanlı’yı Bizans Tekfurları mı kurdu? Böyle aptalca bir şey olur mu? Dediğinizi uyar gibi oluyorum. Bu iddiayı ortaya atan ben değilim ve sizin gibi ben de ilk defa okuduğumda irkilmiştim. Rahmetli Üstat Halil İnalcık […]
  • Bağdat Caddesi’nin Hüzünlü BekleyişiBağdat Caddesi’nin Hüzünlü Bekleyişi Çok şey yaşamış ve görmüş İstanbul’un sokak ve cadde isimlerinin pek çoğu kentin kültürel ve tarihi geçmişini yansıtır. Bağdat Caddesi ismi de asırlar öncesinden kalan bir İstanbul […]

Sosyal Medyada Takip Edin

Üye Olun

Yazarlar

Kategoriler

Takvim

Şubat 2018
P S Ç P C C P
« Oca    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  

Arşivler